Havzan, Havzan Cd. No:87 D:101, 42060 Meram/Konya

Demans Hastalığı Tedavisi

Konya Erken Bunama Hastalığı Doktoru

Demans Hastalığı Nedir?

Demans hastalığı, beyin fonksiyonlarının zamanla ve sürekli olarak azaldığı, genellikle ilerleyici ve kronik bir nörolojik hastalıktır. Genellikle bellek kaybı, düşünce süreçlerinde bozulma, davranış değişiklikleri ve duygusal değişiklikler gibi semptomlarla kendini gösterir. Demans, günlük yaşam becerilerinde zorluk yaşanmasına neden olabilir ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Demans, genellikle ileri yaşlarda ortaya çıksa da, nadir durumlarda erken yaşlarda da başlayabilir. En sık görülen demans türü, Alzheimer hastalığıdır, ancak vasküler demans, Lewy cisimcikli demans, frontal lob demansı, frontotemporal lob dejenerasyonu ve karmaşık demans gibi farklı alt tipleri de bulunmaktadır. Demansın temel nedeni, beyin hücrelerindeki hasar ve dejenerasyon süreçleridir. Demansın semptomları zamanla ilerler ve hastalığın evrelerine göre değişebilir. Demansın nedenleri tam olarak anlaşılamamış olsa da, genetik faktörler, yaşlanma, beyinde anormal protein birikimi, beyin damarlarının tıkanması ve beyindeki kimyasal dengenin bozulması gibi birçok faktörün etkileşimi sonucu ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. Bazı risk faktörleri arasında yaşlılık, genetik yatkınlık, hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, obezite, sigara içme, düşük eğitim seviyesi, beyin travması ve depresyon gibi faktörler bulunmaktadır.

Demans Neden Olur?

Demans hastalığının kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak araştırmalar, demansın genellikle bir dizi karmaşık faktörün etkileşimi sonucu ortaya çıktığını göstermektedir. Yaşlanma, demansın en önemli risk faktörüdür. Yaş ilerledikçe, beyin hücreleri doğal olarak yaşlanabilir ve işlevleri azalabilir. Genetik yatkınlık, demans riskini artırabilir. Özellikle Alzheimer hastalığı için bazı genetik mutasyonlar ve aile öyküsü, demansın ortaya çıkma olasılığını artırabilir. Demans hastalarında, beyinde anormal proteinlerin biriktiği gözlenmiştir. Özellikle Alzheimer hastalığında, amiloid beta adı verilen proteinin beyinde anormal birikimi, beyin hücrelerinin hasar görmesine ve fonksiyonlarının azalmasına neden olabilir. Vasküler demans denilen bir demans türü, beyin damarlarının tıkanması sonucu ortaya çıkabilir. Beyin dokusuna yeterli oksijen ve besin taşınmaması, beyin hücrelerinde hasara yol açabilir ve demans semptomlarına neden olabilir. Beyin hücrelerinin iletişiminde rol oynayan kimyasalların dengesi bozulduğunda, demans gelişebilir. Örneğin, asetilkolin adı verilen bir nörotransmitterin eksikliği, demansın ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir. Yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, obezite ve kalp hastalığı gibi diğer sağlık koşulları, demans riskini artırabilir. Bu sağlık koşulları beyin sağlığını olumsuz etkileyebilir ve demansın gelişimine katkıda bulunabilir. Beyin travmaları, özellikle ciddi travmatik beyin hasarı geçirmiş kişilerde, demans riskini artırabilir. Özellikle tekrarlayan beyin travmaları, kronik travmatik ensefalopati adı verilen bir beyin hastalığına yol açabilir ve demans semptomlarına neden olabilir. Sigara içme, düşük eğitim seviyesi, sosyal izolasyon, stresli yaşam olayları ve fiziksel aktivitenin azalması gibi çevresel ve yaşam tarzı faktörlerinin de demans riskini artırır.

Demans Belirtileri

Demans, beyin fonksiyonlarının ilerleyici bir şekilde azaldığı bir hastalıktır ve genellikle hafıza kaybı, düşünce bozuklukları, davranış değişiklikleri ve günlük yaşam becerilerinde zorluk gibi belirtilerle kendini gösterir. Demans belirtileri, hastalığın türüne ve hastanın beyindeki hasarın hangi bölgeleri etkilediğine bağlı olarak değişebilir. Demans, en sık rastlanan belirtidir. Hastalar genellikle yakın geçmiş olayları hatırlamakta güçlük çeker ve sık sık aynı soruları tekrarlar. Unutkanlık, günlük yaşamı etkileyebilir ve kişinin günlük rutinlerini yerine getirmekte zorluk çekmesine neden olabilir. Demans hastalarında düşünme yeteneği bozulabilir. Mantıklı düşünme, problem çözme, soyut düşünme gibi becerilerde azalma görülebilir. Ayrıca, kelime dağarcığı ve dil becerilerinde de bozulma görülebilir, konuşma anlamının anlaşılmaz hale gelmesi gibi. Demans hastaları, yönleri bulmakta, tanıdık yerlere ulaşmakta, nesneleri yerleştirmekte ve uzamsal ilişkileri anlamakta güçlük çekebilir. Demans hastalarında davranış değişiklikleri gözlenebilir. Örneğin, duygulanım değişiklikleri, huzursuzluk, anksiyete, depresyon, irritabilite, şüphecilik ve agresiflik gibi davranışlar sergileyebilirler. Sosyal normlara uymama, yemek seçiciliği, hijyen ve giyim gibi günlük yaşam becerilerinde değişiklikler görülebilir. Demans hastaları, günlük yaşam becerilerinde zorluk çekebilir. Örneğin, kişisel bakım, giyinme, yemek yeme, temizlik gibi günlük rutinleri yerine getirmekte zorlanabilirler. Demans hastaları, zamanı, mekanı ve hatta kendi kimliklerini tanıma konusunda zorluk yaşayabilirler. Örneğin, tarihi olayları, güncel olayları, mekanı ve kendi kimliklerini karıştırabilirler.

Demans Türleri

Demans, farklı nedenlere bağlı olarak farklı türlerde ortaya çıkabilir.

  • Alzheimer Hastalığı: Alzheimer hastalığı, demansın en sık rastlanan türüdür ve beyindeki anormal protein birikimi ve sinir hücrelerinin hasar görmesi sonucu ortaya çıkar. Alzheimer hastalığı, hafıza kaybı, düşünce bozuklukları, dil problemleri, yönlendirme ve uzamsal becerilerde azalma gibi belirtilerle karakterizedir.
  • Vasküler Demans: Vasküler demans, beyin damarlarının tıkanması veya kan akışının azalması sonucu beyin hasarı nedeniyle ortaya çıkar. Beyindeki küçük damarların tekrarlayan tıkanmaları, inme (felç) veya beyin dokusunun hasar görmesi sonucu vasküler demans gelişebilir. Vasküler demansın belirtileri, inmeye bağlı olarak değişebilir ve genellikle aniden ortaya çıkabilir.
  • Lewy Cisimcikli Demans: Lewy cisimcikli demans, beyindeki Lewy cisimcikleri adı verilen anormal protein birikimleri nedeniyle ortaya çıkan bir demans türüdür. Lewy cisimcikli demans, hafıza kaybı, düşünce bozuklukları, görsel halüsinasyonlar, parkinsonism (tremor, sertlik, yavaş hareketler) gibi belirtilerle kendini gösterir.
  • Frontotemporal Lob Dejenerasyonu: Frontotemporal lob dejenerasyonu, beyin frontal ve temporal loblarında hasarın olduğu bir demans türüdür. Bu tür demansta, kişilik değişiklikleri, sosyal davranışlarda bozulma, dil problemleri ve problem çözme yeteneğinde azalma gibi belirtiler görülebilir.
  • Parkinson Hastalığı Demansı: Parkinson hastalığı, hareket bozukluklarına neden olan bir nörodejeneratif hastalıktır ve bazı Parkinson hastalarında demans gelişebilir. Parkinson hastalığı demansı, Parkinson hastalığının motor belirtilerine ek olarak, hafıza kaybı, düşünce bozuklukları, dikkat eksikliği gibi belirtiler içerebilir.
  • Diğer Demans Türleri: Bunların yanı sıra, Creutzfeldt-Jakob hastalığı, Wernicke-Korsakoff sendromu, HIV ilişkili nörolojik bozukluklar gibi diğer bazı nörolojik hastalıklar da demans belirtileri gösterebilir.

Her demans türü, farklı nedenlere bağlı olarak farklı belirtiler gösterebilir.

Demans Hastalığı Belirtileri Ve Tedavisi

Demans Hastalığı Evreleri

Demans, genellikle zaman içinde ilerleyen bir hastalıktır ve farklı evrelere ayrılabilir. Demansın evreleri, hastalığın ilerlemesine ve belirtilerin şiddetine bağlı olarak değişebilir. Hafif Evre: Hastalığın başlangıç evresidir ve belirtiler genellikle hafif düzeydedir. Hafif evrede, genellikle hafıza kaybı, unutkanlık, zorlanılan kelimeleri hatırlama, yönlendirme ve odaklanma güçlükleri gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Ancak günlük yaşam aktiviteleri hala genellikle bağımsız olarak yerine getirilebilir ve genellikle demans olduğu fark edilmeyebilir. Orta Evre: Hastalık ilerledikçe, demansın orta evresi başlar. Bu evrede belirtiler daha belirgin hale gelir ve günlük yaşam aktivitelerinde daha fazla zorluk yaşanabilir. Bellek kaybı daha ciddi hale gelir, dil becerileri daha bozulabilir, karmaşıklık düzeyi yüksek görevlerin yerine getirilmesi zorlaşabilir ve kişilik değişiklikleri daha belirgin hale gelebilir. Kişi zaman ve mekanı karıştırabilir, tanıdık yerlerde kaybolabilir ve güvenliğini riske atabilir. Ağır Evre: Hastalığın ilerlemesiyle demansın ağır evresi başlar. Bu evrede belirtiler daha karmaşık hale gelir ve günlük yaşam aktivitelerini yerine getirme yeteneği önemli ölçüde azalabilir. Kişi kendini ifade etmekte zorlanabilir, yakınlarını tanımayabilir, temel bakım ihtiyaçlarını karşılayamayabilir ve sürekli yardıma gereksinim duyabilir. Fiziksel fonksiyonlarda da azalmalar ortaya çıkabilir ve hastalık ilerledikçe komplikasyonlar artabilir. Son Evre: Demansın son evresi, en ileri aşamadır ve genellikle hastanın tamamen bağımlı hale geldiği bir dönemdir. Kişi, çevreyle iletişim kurma yeteneğini tamamen kaybedebilir, hareket kabiliyeti ciddi ölçüde sınırlanabilir ve genellikle yatakta ya da tekerlekli sandalyede sürekli bakıma ihtiyaç duyabilir. Son evrede, hastanın genellikle savunmasızlık, yatak yarası, solunum problemleri ve diğer komplikasyonlar açısından riski artabilir. Demansın evreleri hastadan hastaya farklılık gösterebilir ve hastalığın seyri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Demans Hastalığı Tedavisi

Demans, şu anda tamamen tedavi edilebilen bir hastalık değildir. Ancak, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak, belirtileri hafifletmek ve hastanın yaşam kalitesini artırmak için çeşitli tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Demans tedavisi genellikle multidisipliner bir yaklaşımla gerçekleştirilir ve hastanın belirtilerine, hastalığın evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre planlanır. Demanslı hastaların ve ailelerinin psikososyal destek alması önemlidir. Demans hastalarının ve bakıcılarının hastalıkla başa çıkmalarına yardımcı olacak duygusal destek, eğitim, danışmanlık ve rehberlik gibi hizmetler sunulabilir. Grup terapileri, bireysel terapiler ve destek grupları gibi yöntemlerle hastaların ve bakıcıların stresle baş etme becerileri artırılabilir. Kognitif rehabilitasyon, demans hastalarının bilişsel fonksiyonlarını iyileştirmeyi veya korumayı hedefleyen bir yaklaşımdır. Bellek, dikkat, dil ve diğer bilişsel becerileri güçlendiren programlar kullanılabilir. Kognitif rehabilitasyon, hastaların günlük yaşam aktivitelerini daha bağımsız bir şekilde yerine getirebilmelerine yardımcı olabilir. Fiziksel aktivite, demans hastalarının genel sağlık durumunu iyileştirebilir ve yaşam kalitesini artırabilir. Hasta için uygun fiziksel aktivite programları, fizyoterapistler veya uzmanlar tarafından planlanabilir. Ayrıca, hastaların güvenli bir şekilde hareket etmelerini ve düşmeleri önlemek için rehberlik ve eğitim sağlanabilir. Demans hastalarının yaşadığı çevre, belirtilerini yönetmede önemli bir rol oynar. Evde ve bakım ortamlarında yapılan düzenlemeler, hastaların güvende ve konforlu bir şekilde tedavisi ilerler.

Necmettin Tüfekci Kliniği

Uzman Doktor Eşliğinde Geleneksel Tedavi

Geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöntemleri (GETAT Uygulamaları) faydaları, hangi hastalıklara iyi geldiği hakkında hemen bilgi edinmek için arayın. 

Tasarım, Furkan Reklam Ajansı tarafından yapılmıştır.

İletişime Geç

Havzan Mah, Havzan Cd. No:87
D:101, 42060 Meram/Konya

Sosyal Medya Hesaplarımız